De zes types die bepalen van welk werk je oplaadt
RIASEC verdeelt werkinteresses in zes dimensies: realistisch, onderzoekend, artistiek, sociaal, ondernemend en conventioneel. Iedereen scoort op alle zes, en de volgorde waarin ze bij jou staan voorspelt beter welk werk je volhoudt dan een lijstje met dingen die je leuk vindt. Op deze pagina staat wat elk type inhoudt, met per type een uitgebreide hub inclusief passende beroepen op mbo, hbo en wo.
Waarom zes types en niet zestien
De bekendste persoonlijkheidstests delen mensen in hokjes op basis van karakter. RIASEC doet iets anders: het meet waar je werkinteresse ligt. De vraag is niet hoe je bent, maar van welk soort werk je oploopt of oplaadt. Dat onderscheid klinkt klein en het maakt in de praktijk het verschil, want je karakter verandert nauwelijks van baan terwijl je energie dat wel doet.
Het model komt van de Amerikaanse psycholoog John Holland, die het in de jaren vijftig ontwikkelde en tot in de jaren negentig bleef bijstellen. Het is sindsdien honderden keren getoetst en ligt onder de beroepenclassificaties van onder meer het Amerikaanse O*NET. Dat het zeventig jaar overeind is gebleven terwijl modellen om het heen kwamen en gingen, komt doordat het iets simpels en meetbaars vastpakt in plaats van een compleet mensbeeld te willen geven.
De zes dimensies zijn geen hokjes maar assen. Je krijgt op elke as een score, en het patroon is wat telt. Twee mensen kunnen allebei hoog scoren op sociaal en toch in totaal verschillend werk gelukkig worden, omdat de een er onderzoekend achter heeft staan en de ander ondernemend. Daarom werken wij niet met een uitslag in de vorm van een label, maar met je volledige scorepatroon over alle zes.
De zes types, elk met een eigen hub
Lees ze allemaal door voordat je concludeert welk type je bent. De meeste mensen herkennen zich in drie of vier, en juist dat maakt zelf kiezen onbetrouwbaar. Achter elke kaart zit een uitgebreide pagina met de sterke kanten, de valkuilen, de werkomgeving die past en tientallen beroepen op mbo, hbo en wo.
Realistisch
Je begrijpt iets pas als je het hebt vastgehad. Praktisch, technisch of fysiek werk met een zichtbaar resultaat aan het eind van de dag geeft je energie. Theorie is een middel, geen doel.
Herkenning: Je pakt de handleiding pas als het echt niet lukt, en praten over het werk kost je meer dan het werk zelf.
Beroepen: Hovenier, timmerman, installateur, orthopedisch technicus, geluidstechnicus, vakdocent techniek.
Naar de hub over realistischOnderzoekend
Je wilt weten waarom iets gebeurt voordat je er iets van vindt. Complexe vraagstukken uitpluizen geeft je energie, en een half antwoord laat je niet los.
Herkenning: Je leest door nadat de vraag al beantwoord is, en een cijfer zonder bron blijft aan je hangen.
Beroepen: Systeembeheerder, analist, softwareontwikkelaar, data scientist, bioloog, onderzoeker.
Naar de hub over onderzoekendArtistiek
Je wilt iets vormgeven in plaats van een sjabloon invullen. Je ziet meteen wanneer iets net niet klopt, ook voordat je kunt uitleggen waarom.
Herkenning: Je herschrijft wat al goedgekeurd was, en een verplicht format roept meteen de vraag op of het ook anders kan.
Beroepen: Grafisch ontwerper, copywriter, decorontwerper, interieurarchitect, editor, vaktherapeut.
Naar de hub over artistiekSociaal
Je richt je aandacht op mensen en hun ontwikkeling. Een goede dag is een dag waarop iemand verder is gekomen, en werk zonder mensen erin voelt snel leeg.
Herkenning: Je voelt binnen een minuut de temperatuur van een ruimte, en mensen vertellen je dingen die ze verder niet vertellen.
Beroepen: Pedagogisch medewerker, leerkracht, ergotherapeut, loopbaancoach, psycholoog, mediator.
Naar de hub over sociaalOndernemend
Je wilt invloed, tempo en een uitkomst waarvan je kunt zien of hij gehaald is. Je beslist liever met onvolledige informatie dan dat je stilstaat.
Herkenning: Je praat in doelen in plaats van taken, en een dag zonder voortgang voelt verloren.
Beroepen: Verkoopspecialist, accountmanager, makelaar, product owner, consultant, ondernemer.
Naar de hub over ondernemendConventioneel
Je wilt dat het klopt, dat het terug te vinden is en dat afspraken worden nagekomen. Je ziet fouten die anderen letterlijk niet waarnemen.
Herkenning: Je werkt vooruit in plaats van op de dag zelf, en een half ingevulde afspraak laat je niet los.
Beroepen: Boekhouder, logistiek planner, kwaliteitsinspecteur, compliance officer, archivaris, notaris.
Naar de hub over conventioneelDe volgorde R, I, A, S, E, C is geen toeval
Holland zette de zes types in een zeshoek, in precies deze volgorde. Types die naast elkaar staan lijken op elkaar en combineren gemakkelijk. Types die er recht tegenover staan verschillen het meest. Dat verklaart waarom sommige profielen vanzelf een richting opleveren en andere jarenlang als innerlijke trekkracht voelen.
Buren versterken elkaar
R met I, I met A, A met S, S met E, E met C: deze combinaties komen het vaakst voor en leveren de meest voor de hand liggende beroepen op. Denk aan onderzoekend plus artistiek in architectuur.
Overburen schuren
R tegenover S, I tegenover E, A tegenover C. Scoor je op allebei hoog, dan is het zoeken naar werk waarin beide aan bod komen. Vaak is dat een randvariant van een bekend beroep.
De top twee doet het werk
Dimensie drie tot en met zes kleuren het beeld in, maar de richting zit in de eerste twee. Wie alleen naar zijn hoogste letter kijkt, laat de helft van de informatie liggen.
Deze zeshoek is ook de reden dat wij niet matchen op de drie letters van je Holland-code maar op je volledige scorepatroon. Twee mensen met dezelfde code SEA kunnen totaal verschillende afstanden tussen die drie hebben, en dat verschil zie je terug in het werk dat bij ze past.
Wat een type wel en niet over je zegt
Een testuitslag doet vaker kwaad dan goed als hij te zwaar wordt genomen. Daarom expliciet wat er wel en niet in zit.
Wel
- Van welk soort werk je oplaadt en van welk soort je leegloopt.
- Welke werkomgeving waarschijnlijk bij je past.
- Een verklaring waarom eerdere banen wel of niet werkten.
- Een startlijst met beroepen die je zelf nooit had opgezocht.
Niet
- Wat je aantoonbaar kunt. Interesse en vaardigheid lopen niet gelijk.
- Wat je belangrijk vindt in werk, zoals zekerheid, autonomie of inkomen.
- Of je in een concreet team bij een concrete werkgever gelukkig wordt.
- Een garantie. Een hoge match is een hypothese die je in de praktijk toetst.
Wie de andere drie dimensies wil aanlopen, kan verder op welk beroep past bij mij. Daar staan vaardigheden, waarden en werkomgeving uitgewerkt met opdrachten die je zelf kunt doen.
Veelgestelde vragen over de RIASEC-types
- Wat zijn de zes RIASEC-types?
- Realistic (realistisch, de doener), Investigative (onderzoekend, de denker), Artistic (artistiek, de maker), Social (sociaal, de helper), Enterprising (ondernemend, de leider) en Conventional (conventioneel of organiserend, de organisator). Ze komen uit het model van de Amerikaanse psycholoog John Holland uit de jaren vijftig en beschrijven van welk type werk iemand oplaadt.
- Welk RIASEC-type ben ik?
- Dat bepaal je niet door de zes beschrijvingen te lezen en de leukste te kiezen, want vrijwel iedereen herkent zich in drie of vier. Een test meet je scores op alle zes dimensies tegelijk en laat zien welke er relatief uitspringen. De gratis test op deze site doet dat in tien minuten met zestig vragen.
- Kun je meerdere types tegelijk zijn?
- Je bent ze alle zes tegelijk, alleen in verschillende sterkte. Iedereen heeft een score op elke dimensie. Wat je profiel bepaalt is de rangorde, en vooral de top twee. Een zuiver type met een hoge score en vijf lage komt in de praktijk bijna niet voor.
- Welk RIASEC-type is het beste?
- Geen. Er zit geen rangorde in de zes en er is geen type dat meer verdient, slimmer is of betere kansen heeft. Wat verschilt is het soort werk waarin iemand het langst plezier houdt. Een mismatch tussen type en werk kost energie, en dat gebeurt bij elk van de zes even hard.
- Wat is een Holland-code?
- De afkorting van je drie sterkste dimensies in volgorde, bijvoorbeeld SAE of IRC. Beroepen krijgen dezelfde codering, waardoor je profielen kunt vergelijken. Wij gaan een stap verder en rekenen je volledige scorepatroon over alle zes dimensies door tegen alle beroepen in de database, in plaats van alleen de drie letters te matchen.
- Hoe betrouwbaar is een indeling in zes types?
- Voor wat het meet is RIASEC een van de best onderbouwde modellen in de loopbaanpsychologie, met zeventig jaar aan onderzoek erachter. Het meet interesses, en die zijn vanaf een jaar of twintig redelijk stabiel. Het meet geen vaardigheden, geen waarden en geen werkomgeving, en juist die drie bepalen mee of een baan werkt. Een type is een startpunt, geen uitspraak over je toekomst.
- Waarom staan sommige types dichter bij elkaar dan andere?
- Holland ordende de zes in een zeshoek: R, I, A, S, E, C. Types die naast elkaar staan lijken op elkaar, types die er tegenover staan verschillen het meest. Een RI-profiel is daarom gewoner dan een RS-profiel, en een AC-profiel is zeldzaam. Wie op twee tegenoverliggende dimensies hoog scoort, herkent dat vaak als een innerlijke spanning tussen twee soorten werk.
Zelf kiezen welk type je bent werkt niet
Zestig vragen, tien minuten, en je krijgt je scores op alle zes dimensies plus de beroepen die uit de volledige catalogus van 3.056 het dichtst bij jouw patroon liggen.
Start de gratis beroepstestGeen account, geen mailadres, 100% privacy.
Lees ook
Welk beroep past bij mij?
De vier dimensies waarop een passend beroep rust, en waarom interesses alleen niet genoeg zijn.
Lees verderOver de test
Hoe RIASEC werkt, hoe wij scoren en matchen, en waar de test ophoudt.
Lees verderAlle beroepen
Blader door alle 3.056 beroepen, gesorteerd per sector.
Lees verder