Hoe de test werkt en wat hij wel en niet zegt
Hieronder lees je hoe de methode en de scoring werken en waar de grenzen liggen. Zo weet je waar je profiel op gebaseerd is en waar het hulpmiddel ophoudt.
Het RIASEC-model
RIASEC is een persoonlijkheidsmodel ontwikkeld door psycholoog John Holland (1959, doorlopend verfijnd). Het wordt wereldwijd het meest gebruikt voor beroepskeuze en is de basis van de Amerikaanse O*NET-database. De zes types beschrijven niet wat je kunt, maar welk type werk je energie geeft en welk type werk je leegtrekt.
Iedereen is een mix van alle zes. Je top twee bepaalt het meest. Een 'Helper-Maker' wordt vaak gelukkig in onderwijs of therapie. Een 'Denker-Organisator' bij data-analyse of accountancy.
De 60 vragen
Onze vragenlijst bevat 60 items, 10 per RIASEC dimensie. Je antwoordt op een 5-punts schaal van "helemaal niet aansprekend" tot "helemaal mijn ding". Geen ja/nee, geen multiple choice; nuance is belangrijk voor een onderbouwd profiel.
De vragen zijn geïnspireerd op het O*NET Interest Profiler (public domain), maar aangepast voor Nederlandse loopbaanwisselaars. Niet "I would like to repair an automobile", maar "Een technisch probleem oplossen door te sleutelen en te testen". Geschreven voor mensen van 30 tot 50, niet voor 16-jarige scholieren.
De volgorde is per sessie deterministisch random: alle 6 dimensies zijn afgewisseld zodat je niet 10x dezelfde soort vraag achter elkaar krijgt.
Hoe scoren werkt
Voor elke dimensie tellen we je antwoorden op (10 vragen × max 5 = max 50). Daarna normaliseren we naar 0-1 en sorteren. De top drie levert je Holland code (bv. SAE = Social-Artistic-Enterprising). Voor de matching gebruiken we overigens niet alleen die drie letters, maar je volledige profiel over alle zes dimensies.
Voor elk beroep kijken we vooral naar het patroon van je profiel: welke dimensies bij jou relatief sterk en zwak zijn, en of dat samenvalt met het patroon van het beroep (statistisch: de correlatie tussen beide profielen). Zo wint een beroep dat jouw specifieke mix weerspiegelt het altijd van een beroep dat simpelweg ‘overal hoog’ scoort. Daarnaast telt, minder zwaar, het niveauverschil mee: hoe dichter de hoogte van beide profielen bij elkaar ligt, hoe hoger de matchscore.
Veel beroepen in de database hebben een vrijwel identiek profiel (tientallen varianten van hetzelfde soort werk). Daarom laten we maximaal twee beroepen met hetzelfde patroon in je toplijst toe, zodat die gevarieerd blijft en je echt verschillende richtingen ziet.
De beroepsdatabase
Onze beroepsdatabase bevat ruim 3.000 beroepen, gebaseerd op:
- ESCO (European Skills, Competences, Qualifications and Occupations): Nederlandse benamingen, ISCO-classificatie, beschrijvingen
- O*NET (US Department of Labor): RIASEC scores per beroepsgroep
- Eigen verrijking: salaris-indicaties (bron: CBS, UWV), opleidingsniveau, arbeidsmarkt-situatie
We updaten deze data periodiek. Bij elk beroep zie je een overzichtspagina met de beschrijving, salaris-indicatie, het opleidingsniveau en de match-score met jouw profiel.
Waar deze test zijn grenzen heeft
RIASEC is een persoonlijkheidsmodel, niet een vaardigheidsmodel. Het zegt wat je leuk vindt. Of je er goed in bent, is een tweede vraag. We helpen je een richting kiezen, niet je vaardigheden valideren.
Het is een oriëntatie, geen diagnose. We zijn geen psychologen en doen geen klinische beoordeling. Voor formele beoordeling door bijvoorbeeld UWV of bedrijfsarts: ga naar een gekwalificeerd loopbaanpsycholoog.
Sociaal wenselijk antwoorden vertekent. De test werkt het beste als je antwoordt op gevoel, niet op wat je denkt dat goed klinkt. Dat is een ervaringsvraagstuk dat we niet voor je kunnen oplossen.
Beroepslandschap verandert. Een match van vandaag is een momentopname. Salaris, arbeidsmarkt en beroepsbeschrijvingen kunnen bij elk beroep variëren in de tijd. We updaten regelmatig, maar 100% actueel kan niet.